Redacteur: Jan H.F. van der Heyden; jan@dommelmeander.nl; foto InnovationQuarter

Het wereldwijd allereerste grotere passagiersvliegtuig met 40 tot 80 zitplaatsen op vloeibare groene waterstof moet in 2028 tussen Nederland en Londen gaan vliegen. Het zou een uniek huzarenstukje kunnen worden: waterstofsysteem voor vliegtuigen, helemaal groen, van brandstof tot aandrijving, gerealiseerd door een volledig Nederlandse publiek-private samenwerking. Daarmee zou ons land wereldwijd de belangrijkste leverancier voor vliegen op waterstof worden. Geen CO2 of stikstof meer uit de uitlaat.

Hydrogen Aircraft Powertrain and Storage System (HAPSS) is een volledig binnenlandse publiek-private samenwerking, opgezet door Unified International en InnovationQuarter met 17 bedrijven, waaronder Fokker, Technische Universiteit Delft, Rijksoverheid en het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum. Vanuit het Nationaal Groeifonds is 383 miljoen euro toegekend aan het programma ‘Luchtvaart in Transitie’, waarvan het HAPSS-project het grootste onderdeel is. Het HAPPS-systeem is opschaalbaar naar grotere vliegtuigen en is in 2025 op laboratoriumschaal gereed. En die eerste vlucht drie jaar later is geen eendagsvlieg: de bedoeling is dat er vanaf 2028 al meer commerciële vluchten wereldwijd de lucht ingaan. Eén-op-één bijdrage aan het BBP en de groene economie

Uit een internationaal onderzoek is gebleken dat meer dan 90 % van de consumenten bereid is meer te betalen voor een vlucht mits die volledig groen is. Het HAPSS-programma bereikt ‘zero emission air travel’en helpt Nederland wereldwijd de belangrijkste leverancier van dergelijke systemen te worden.  Het systeem wordt in de eerste instantie ingebouwd in een bestaand turbopropellor-vliegtuig met 40 tot 80 zitplaatsen en kan vervolgens gebruikt worden in nieuwe zero-emissie-vliegtuigen met nog meer passagiers.

1200 banen en een wereldmarkt van 16 miljard

“Dit is wereldwijd uniek volgens experts. En het mooiste: boven dit project wappert een volledig Nederlandse vlag, dit project draagt dus direct en één-op-één bij aan het Bruto Binnenlands Product (BBP),” zegt managing partner Michel van Ierland van Unified International. Vanaf 2028 levert HAPSS 1200 banen op. “We bieden met dit programma structurele werkgelegenheid in de groene economie. Daarnaast ontsluiten we een wereldmarkt van 16 miljard euro. Dit is bijvoorbeeld heel interessant voor Scandinavië en Nieuw-Zeeland, waar voor kortere afstanden nu nog wordt gemikt op batterij-elektrische technologie.”
Van Ierland noemt het “een absoluut uniek project waar het rood-wit-blauw vanaf spat. We hebben al 100 jaar een sterke vliegtuigmaakindustrie. En we zijn ijzersterk in samenwerken, bedrijven met kennisinstellingen en overheid – de gouden driehoek. En als partijen hun kennis en kunde op elkaar aansluiten, dan krijg je dus straks zo’n wereldprimeur als in 2028. Ik ben daar ongelooflijk trots op.”

Hoe werkt het?

De hele keten in een vliegtuig, van brandstof tot aan voortstuwing, wordt volledig en in z’n geheel ‘vergroend’. 17 Organisaties en bedrijven werken aan verschillende onderdelen van de keten onder regie van een nieuw op te richten BV. Waar de brandstof nu nog in de vleugels wordt opgeslagen, worden die in het nieuwe vliegtuig vervangen door waterstofcapsules in de staart van het vliegtuig. De waterstof wordt daarna richting de motor vervoerd en omgezet in elektriciteit. In de motor wordt de elektriciteit omgezet in beweging en naar de propellers gestuurd. “Het klinkt makkelijker dan het is; het leidingwerk is bijvoorbeeld ook een complexe aangelegenheid,” zegt Bert Klarus van InnovationQuarter. “Wil je waterstof door leidingen vervoeren, dan moet je het goed onder controle houden met drukregelaars en compressoren. En er komt bovendien veel warmte vrij, daar moet je ook iets mee.”

Samenwerking

InnovationQuarter, de regionale ontwikkelingsmaatschappij voor Zuid-Holland, bouwt al sinds 2020 samen met Technology Park Ypenburg en Unified International aan het HAPSS-programma. “We hebben de partners van dit consortium bij elkaar gebracht, steeds met de uitdrukkelijke ambitie om hier een Nederlandse oplossing van te maken,” aldus Bert Klarus.
Ook binnenlandse en Europese luchtvaartautoriteit zijn aangehaakt. “Dit systeem moet gecertificeerd worden, maar daar zijn we erg hoopvol over,” aldus Van Ierland. “We bouwen en sleutelen aan een bestaand, robuust en beproefd systeem. Daar kunnen we van profiteren.”

Koppositie in de luchtvaart

Nederland heeft al 100 jaar ervaring in de luchtvaart. Maar met het wegvallen van Fokker als ‘Original Equipment Manufacturer’ in 1996 kwam er een einde aan de vraag naar componenten voor vliegtuigen van Nederlandse makelij. Het ecosysteem is in de tussentijd slechts nog gebruikt voor vliegtuigplatformen als Airbus, Boeing, en Lockheed Martin (F35). Daar komt nu verandering in. Met het HAPSS-project positioneert Nederland zich wereldwijd als leverancier voor airlines die duurzaam moeten gaan vliegen. Potentiële klanten zijn Airbus, Boeing, Embraer en De Havilland.

Buitenland vormt geen concurrentie

In Amerika en het Verenigd Koninkrijk wordt er ook geëxperimenteerd met vliegen op waterstof, maar voornamelijk door partijen die hun oorsprong hebben in de commerciële, duurzame energievoorziening. “Die hebben een andere focus. Zij zijn voor ons eerder potentiële klanten en partners, dan concurrenten.” Ook partijen als Airbus/Leonardo, Embraer werken aan waterstoftechnologie voor hun toekomstige vliegtuigen. Hun horizon is echter wat verder weg en ligt op de periode na 2035.


Als je regelmatig en graag goed nieuws leest, dan is nu een goed moment om ons te steunen. Goed Nieuws is gratis toegankelijk voor iedereen en wordt gefinancierd door lezers. Elke bijdrage, hoe groot of klein ook, geeft voeding aan onze journalistiek en verzekert de toekomst van goednieuws.be. Steun Goed Nieuws al vanaf 1 euro - het duurt maar een minuutje. Dank je.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here