Zaden inzamelen om bedreigde plantensoorten te redden
bron: Natuurpunt

Plantentuin Meise en Natuurpunt werken tot eind 2023 samen aan het project IZABEL: het inzamelen van zaden van de Belgische flora. Samen met vrijwilligers worden van verschillende plantensoorten in Vlaanderen zaden ingezameld. De zaden worden bewaard in de zadenbank van de Plantentuin en kunnen worden ingezet bij toekomstige natuurherstelprojecten.

Het beschermen van wilde planten gebeurt in de eerste plaats door het behouden van soorten op hun natuurlijke groeiplaatsen. Daarnaast kan het bewaren van zaden in een gecontroleerde omgeving een laatste, belangrijke reddingsboei zijn om kwetsbare populaties voor uitsterven te behoeden. Heel wat plantensoorten komen vandaag alleen nog voor in kleine, geïsoleerde populaties of zijn ondertussen verdwenen. Hun spontane terugkeer in herstelde leefgebieden wordt vaak beperkt door:

  •  de afwezigheid van een langlevende zaadbank in de bodem 
  • de beperkte mogelijkheid om zich in een versnipperd landschap te verspreiden.

Het versterken van achteruitgaande populaties (door bijplaatsen van planten die opgegroeid zijn uit naburige populaties) of de herintroductie op plaatsen waar de soorten zijn verdwenen, is daarom een essentiële aanvullende maatregel voor het behoud van de diversiteit van plantengemeenschappen.

IZABEL-project 

Zaadjes zijn klein: in een ruimte van enkele kubieke meters kunnen honderden soorten tegelijk bewaard worden. De enige officiële Belgische zadenbank bevindt zich in Plantentuin Meise.

In het kader van het Verdrag inzake Biologische Diversiteit (CBD), heeft Plantentuin Meise de opdracht om 75% van alle bedreigde Belgische plantensoorten ex-situ te bewaren. Tot nu toe wordt slechts 44% in de zadenbank bewaard, en het grootste deel daarvan wordt door slechts één populatie vertegenwoordigd.

Daarom hebben de Plantentuin en Natuurpunt besloten hun vaardigheden te bundelen om samen zaden in te zamelen en bedreigde plantensoorten te helpen behouden. Zo werd het IZABEL-project geboren (Inzameling van Zaden van de Belgische flora).

Binnen dit project worden samen met vrijwilligers zaden ingezameld van een gerichte selectie van kwetsbare plantensoorten in Vlaanderen, zowel binnen als buiten natuurgebieden. Dit gebeurt in nauw overleg met de betrokken terreinbeheerders. Er wordt gewerkt binnen een zeer strikt protocol. 

Zo wordt er gezorgd dat de bestaande populaties niet worden beschadigd en dat de stalen van de zaden zo kwalitatief mogelijk worden ingezameld. In een volgende fase zal de Plantentuin zich ook op Wallonië richten om ook daar op een gelijkaardige manier bedreigde planten veilig te stellen voor de toekomst.

Meer dan een eeuw kiemkrachtig

De geoogste zaden worden na reiniging en levensvatbaarheidstest opgeslagen in de zadenbank bij een temperatuur van -20 °C, waardoor ze tientallen tot zelfs honderden jaren kiemkrachtig kunnen blijven. De gegevens worden in een database ingegeven zodat de zaden in de toekomst optimaal gebruikt kunnen worden.

Ze kunnen op elk moment in de toekomst worden ingezet door terreinbeherende organisaties of door wetenschappelijke instellingen bij natuurherstelprojecten, zoals om genetisch verzwakte populaties te versterken, of om verdwenen plantensoorten te herintroduceren.

Voorbeelden van soorten waarvan zaden worden ingezameld zijn Handjesereprijs, van oorsprong een akkerplant die nog maar op enkele locaties voorkomt waaronder op kerkhoven, Spaanse ruiter, een kensoort van soortenrijke blauwgraslanden, en Klokjesgentiaan, een kwetsbare soort die nog vooral voorkomt in vochtige heidegebieden in de Kempen.

Als je regelmatig en graag goed nieuws leest, dan is nu een goed moment om ons te steunen. Goed Nieuws is gratis toegankelijk voor iedereen en wordt gefinancierd door lezers. Elke bijdrage, hoe groot of klein ook, geeft voeding aan onze journalistiek en verzekert de toekomst van goednieuws.be. Steun Goed Nieuws al vanaf 1 euro – het duurt maar een minuutje. Dank je.

Een reactie achterlaten

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recente berichten

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Jouw logo hier?

Goed Nieuws werkt op basis van vrijwilligers. Om onze kosten te dekken, zijn wij op zoek naar sponsors.

Herken je jezelf in de visie van Goed Nieuws en wil je sponsor worden? Neem dan contact met ons op.

Meer
berichten