Redacteur: Jan H.F. van der Heyden; jan@dommelmeander.nl; foto Erich Westendarp via Pixabay

We wekken onze energie steeds vaker duurzaam op. Via windmolens of zonnepanelen op onze daken. Maar hoe moet dat in de winter, wanneer de zon niet schijnt? De provincie Noord-Brabant werkt samen met partijen in de ‘Alliantie Energieopslag’ om te zoeken naar manieren om energie op te slaan. Doel is om overschotten uit de zomer te gebruiken in de winter, als er een tekort is.  
Binnen dit project werken wetenschap, industrie en de high tech-maakindustrie samen aan nieuwe technologieën om energie effectief en betaalbaar op te kunnen slaan.

Veelbelovende innovaties worden via het netwerk van de ‘Alliantie Energieopslag’ versneld getest in het bedrijfsleven. De Alliantie helpt in de eerste plaats een consortium op te richten rond de innovatie. Vervolgens kunnen projecten opgeschaald worden dankzij financiële ondersteuning en provinciale inzet voor betere wet- en regelgeving. De voorbije jaren verstrekte de provincie vanuit de ‘Alliantie Energieopslag’ subsidie aan zeven demonstratieprojecten. Deze innovaties hebben allemaal wereldwijde potentie. Hieronder een blik op enkele van deze projecten.

Elektrolyzer:  een betaalbare en schaalbare manier om stroom om te zetten in waterstof

Energie opslaan, dat doe je toch gewoon met een batterij? Klopt, maar batterijen zijn niet geschikt om zeer grote hoeveelheden energie op te slaan. Dit kun je beter doen in chemische verbindingen, zoals bijvoorbeeld waterstof. Een elektrolyzer kan overschotten aan duurzaam opgewekte zonne- of windenergie omzetten in waterstof. En waterstof kunnen we dus wél gemakkelijk in grote hoeveelheden opslaan. Als we dan in de donkere dagen weer meer energie nodig hebben, doet een brandstofcel het omgekeerde waarbij de opgeslagen waterstof weer omgezet wordt in elektrische energie. Bovendien kan de waterstof worden gebruikt als grondstof voor de chemische industrie of als directe brandstof voor hoge temperatuurprocessen.

De Eindhovense VDL Groep en ‘Eindhoven Institute for Renewable Energy Systems’ (EIRES) werken sinds kort samen. Zij doen een verkenning naar de mogelijkheden voor een Nederlandse elektrolyzer. Hiermee produceren ze goedkopere waterstof waarmee ze de energietransitie mogelijk versnellen. Door elektrolyzers in grote aantallen te produceren dalen de productiekosten aanzienlijk. Bovendien daalt de waterstofprijs in combinatie met technologische innovatie van het totale productiesysteem. Het is een goed voorbeeld van innovatie- en ondernemerskracht waarmee het de Brabantse hoogwaardige maakindustrie een positie geeft in de Europese elektrolyzer-markt.
Marius Ponten, van Corporate Innovation VDL Groep, vertelt erover: “Groene waterstof is onmisbaar in een duurzaam energiesysteem. Alle hens aan dek is nodig om door voortdurende innovatie deze energiedrager betaalbaar en breed inzetbaar te maken. De samenwerking tussen VDL Groep, EIRES en DIFFER is een schitterend voorbeeld van samenwerking tussen onderzoeksinstellingen, bedrijfsleven en overheid waarmee we de energietransitie kunnen versnellen en zo bijdragen aan een groenere wereld”.
DIFFER is onderdeel van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en verricht fundamenteel wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe en verbeterde energievoorzieningen voor de toekomst. Voor een optimale interactie met de bredere academische wereld en om haar faciliteiten uit te breiden, heeft DIFFER een zeer duurzaam gebouw neergezet op de campus van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e).
In de toekomst hopen VDL, EIRES en DIFFER elektrolyzers van eigen bodem te kunnen installeren in de bebouwde omgeving als decentraal energiesysteem of als waterstofproductie-units voor de Nederlandse industrie. De TU/e en VDL Groep tekenden vorig jaar een intentieverklaring om samen deze technologie verder te ontwikkelen. De provincie Noord-Brabant verkent momenteel hoe ze aan dit project een versnelling kan geven.

Zuigen we binnenkort de CO2 gewoon uit de lucht?

Als het van het Eindhovense bedrijf Carbyon afhangt wel. De Direct Air Capture (‘directe luchtvanger’) van Carbyon is een machine die CO2 direct uit de lucht haalt als een soort van afvalstof. Want brandstof creëert CO2 en dus afval. Door de CO2 uit te lucht te halen en te combineren met water en groene elektriciteit, kunnen opnieuw klimaat- neutrale brandstoffen en grondstoffen gemaakt worden. Een veelbelovend circulair proces.

Er zijn op dit moment verschillende technologieën om CO2 uit de lucht te halen. Maar deze technologieën zijn niet goedkoop, waardoor ze niet grootschalig worden toegepast. De startup Carbyon op de High Tech Campus Eindhoven heeft een technologie ontwikkeld op basis van dunne film, die direct air capture kan realiseren tegen veel lagere kosten dan de huidige oplossingen. De technologie vraagt nog verdere ontwikkeling en demonstratie. En daar werd nu het consortium rond Carbyon voor opgericht. De ‘Alliantie Energieopslag’ verleende vorig jaar subsidie aan het project waarmee ze aan de demonstratie kunnen bouwen. Naar verwachting kunnen daarvan de eerste resultaten medio dit jaar worden verwacht.
CEO Hans de Neve is alvast enthousiast over de samenwerking: “De oprichting van Carbyon is helemaal te danken aan de provincie Noord-Brabant. Dankzij de financiële steun voor de bouw van een eerste prototype kon Carbyon de eerste stappen zetten. Dat zullen we nooit vergeten!”

IJzerbrandstof als alternatief voor verbranding van kolen

IJzerbrandstof is een veelbelovende CO2-vrije, circulaire, compacte en makkelijk vervoerbare energiedrager. Het zijn micro-metaaldeeltjes die als brandstof kunnen dienen voor bijvoorbeeld energiecentrales. IJzerpoeder wordt daarom gezien als een serieus alternatief voor fossiele brandstoffen. Redenen genoeg om een provinciale subsidie toe te kennen die de uitvoering van het 2,4 miljoen euro tellende ‘Metal Power Project’ mogelijk maakte.
“Het mooie aan ijzerbrandstof is dat je de in ijzerpoeder opgeslagen energie vrij kunt laten komen waar en wanneer je het nodig hebt”, zegt Philip de Goey, hoogleraar verbrandingstechnologie aan de TU/e. “Fijn ijzerpoeder brandt goed en hierbij komt veel energie vrij in de vorm van warmte. Deze warmte kan de industrie in hun energievraag voorzien.”

De metaalpoederbrander kwam in het najaar van 2020 uitgebreid in het nieuws in combinatie met het bierbrouwproces van Bavaria in het Noord-Brabantse Lieshout. Het ‘Metal Power’- consortium demonstreerde met ‘s werelds eerste industriële ijzerbrandstof-installatie bij de Bavaria-brouwerij, dat ijzerbrandstof daadwerkelijk als duurzame energiebron kan worden toegepast in warmte-intensieve industrieën. De brouwerij is een typisch voorbeeld van een industrieel proces dat door fossiele warmte aangedreven wordt. Deze demonstratie is veelbelovend voor andere toepassingen in de toekomst.


Als je regelmatig en graag goed nieuws leest, dan is nu een goed moment om ons te steunen. Goed Nieuws is gratis toegankelijk voor iedereen en wordt gefinancierd door lezers. Elke bijdrage, hoe groot of klein ook, geeft voeding aan onze journalistiek en verzekert de toekomst van goednieuws.be. Steun Goed Nieuws al vanaf 1 euro - het duurt maar een minuutje. Dank je.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here