Mysterie van ontstaan Andes ontrafeld

Waarom is de Andes geen laagvlakte of zee geworden? Dat is de vraag die aardwetenschapper Wouter Schellart van de Vrije Universiteit Amsterdam zich stelde. Met een geavanceerd computermodel vond hij de antwoorden. Schellart: “Het was een kwestie van grootte, lange tijdsduur en enorme diepte. Deze aspecten maakten van de Andes de langste en op een na hoogste bergketen ter wereld.”

Gigantisch gebergte

Alle andere grote bergketens van de wereld, zoals de Himalaya en de Alpen, zijn ontstaan door botsingen tussen continenten. Maar dat gebeurde niet bij de Andes. Hier schoof een oceanische aardplaat onder de Zuid-Amerikaanse aardplaat door het binnenste van de aarde in. Er ontstond een zogenoemde subductie zone.

Nu zijn er tal van andere subductiezones op aarde, zoals in Griekenland en Indonesië, waar in 2004 een gigantische aardbeving en tsunami plaatsvonden. Op deze plekken zijn echter geen gigantische bergen te vinden, maar zeeën of tropische laaglanden. De grote vraag is dus: waarom is er in Zuid Amerika een gigantisch gebergte ontstaan?

Ontstaansgeschiedenis

Schellart ontwikkelde een computermodel om de hele evolutie van de oudste subductiezone ter wereld te simuleren. Op een supercomputer in Australië werd het ontstaan van 200 miljoen jaar geleden tot nu nagebootst. Wat bleek? De grootte van de subductie zone, zo’n 7000 km en daarmee de grootste ter wereld, is cruciaal voor bergvorming.

Wat bleek nog meer? Oorspronkelijk bevonden zich op de plek van de Andes geen bergen maar ondiepe en diepere langgerekte smalle zeeën. Vanaf ongeveer 120-80 miljoen jaar geleden ontstonden grootschalige stromingen tot 2900 km diepte. Deze stromingen hebben heel Zuid-Amerika hard naar het westen gesleurd, waardoor het continent met de subductie zone is gebotst en zo de Andes heeft gevormd.

‘Size matters’

Schellart: “Omdat de subductiezone in Zuid-Amerika zo breed is, ontstonden enorme botsingskrachten tussen Zuid-Amerika en de subductie zone. ‘Size matters’ dus, blijkt uit het computermodel.” Dit heeft geresulteerd in de hoogste bergen in de Centrale Andes, met onder andere het Altiplano, een hoogvlakte op vier km boven zeeniveau. Daaromheen bevinden zich veel lagere bergen in het noorden en zuiden.

Bron: Vrije Universiteit Amsterdam

Foto: Pixabay

Als je regelmatig en graag goed nieuws leest, dan is nu een goed moment om ons te steunen. Goed Nieuws is gratis toegankelijk voor iedereen en wordt gefinancierd door lezers. Elke bijdrage, hoe groot of klein ook, geeft voeding aan onze journalistiek en verzekert de toekomst van goednieuws.be. Steun Goed Nieuws al vanaf 1 euro – het duurt maar een minuutje. Dank je.

Een reactie achterlaten

Je e-mailadres zal niet getoond worden. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Recente berichten

Schrijf je in voor de nieuwsbrief

Jouw logo hier?

Goed Nieuws werkt op basis van vrijwilligers. Om onze kosten te dekken, zijn wij op zoek naar sponsors.

Herken je jezelf in de visie van Goed Nieuws en wil je sponsor worden? Neem dan contact met ons op.

Meer
berichten